Categorie: Blog

  • Vertrouwen op creativiteit

    Aan het einde van elk kalenderjaar maak ik voor mijzelf een lijstje met persoonlijke highlights van één tot twee pagina’s. Sinds ik in 2013 begon met de jaaroverzichten ben ik elke keer blij verrast. Wat gebeurt er toch veel! Vooruitkijkend naar het jaar dat gaat volgen, was er ook altijd wat spanning. Wat als komend jaar nou eentonig en saai gaat worden? Tot het kwartje viel: ik blijf altijd in beweging omdat ik kan vertrouwen op mijn creativiteit.

    Vertrouwen op creativiteit. Het vertrouwen dat creativiteit er altijd zal zijn. Het weten dat ik elk jaar weer nieuwe dingen zal bedenken en ervaren. Tien jaar geleden dacht ik hier nog niet zo bewust over na. Inmiddels ben ik veel bewuster met creativiteit bezig, zie ook mijn blogs over the Morning Pages en mijn mini-sabbatical. Ik weet nu dat hoe meer ik het vertrouwen heb, hoe meer de creativiteit gaat stromen. Ik zal proberen het zo concreet mogelijk uit te leggen, voor zover dat gaat bij een proces waar ook een hoog gehalte ‘woo woo’ bij komt kijken. 

    Creativiteit staat niet alleen

    Zelden komt er een verhaal of idee uit het niets. Laat ik een voorbeeld geven. Vlak voor Kerst 2021 kreeg ik het verzoek of ik een kort verhaal voor een bundel wilde schrijven. Snel schetste ik een outline en zegde toe. Echter, een aantal fragmenten had ik al eerder geschreven en het universum waar het zich afspeelde, was ik al jaren aan het uitdenken. Ook bij concepten of programma’s is dit geval. Toen ik vorige zomer PAN ASIAN STORIES bedacht, bouwde dit voort op de talentprogramma’s die ik zelf gevolgd had, boeken die ik gelezen had en inspiratie die ik vond van Asian-American schrijvers op Twitter. Inspiratie van eigen ervaringen en van anderen is dus essentieel om creativiteit aan te wakkeren. 

    Het creatieproces is voor mij een proces van sterke verbondenheid met anderen. Zo ging ik met Kerst achter mijn computer zitten en kwam er elke dag een stuk. Na een eerste ruwe versie na ik een dag pauze en ging ik bij een vriend eten, deed boodschappen voor mijn nichtje die net bevallen was en maakte een lange wandeling. De creatieve persoon zit niet alleen op een zolderkamer maar gaat de wereld in. 

    In het creatieve proces is feedback ook ontzettend belangrijk. Voor mijn verhaal vroeg ik mijn schrijfclub op grote lijnen mee te lezen. Ik ging schrijven, omgooien en schrappen en pas daarna leverde ik mijn eerste versie in. Daarna keken nog twee redacteuren naar mijn verhalen. Uiteindelijk stond geen woord op dezelfde plek ten opzichte van de eerste versie. 

    Creativiteit is discipline

    Als schrijver is creativiteit elke dag achter mijn bureau gaan zitten en schrijven. Vaak zijn het alleen mijn Morning Pages. Zij geven mij het vertrouwen dat ik altijd kan schrijven, ongeacht mijn stemming. Soms komt er wat goeds uit, vaak ook niet. Dit neem ik ook de rest van de dag mee naar mijn werk. Geen inspiratie voor een memo of een jaarplan? Ik begin gewoon met schrijven, en met een beetje gelukt zitten we bijna op 60%! Creativiteit is geen bliksem die inslaat, maar een kwestie van gewoon doen. ‘Even op broeden’, zeg ik vaak en dan komt er altijd wel wat. Feedback, kritiek, complimenten – en daarna het idee herzien, beter maken. Het hoort er allemaal bij. Creativiteit is bijna een zakelijk proces. 

    Creativiteit is overvloedig

    Sinds ik actiever bezig ben met creativiteit, en dus ook meer durf, verbaas ik mezelf. Een verhaal over een vriendengroep in het Rome van de vijfde eeuw? Who knew? Er is zoveel dat in ieders hoofd en handen zit. Dat blijft erin als je het niet de kans geeft om eruit te komen. Je kunt zoveel meer dan je nu doet. Het leuke: je hebt geen toestemming nodig. Je kunt nu al gaan doen. Gaan voelen welke kant je op wilt. 

    Nog leuker: je hoeft niet jaloers te zijn op anderen. Want er is genoeg creativiteit voor iedereen. Als iemand anders succes heeft, betekent dit niet dat er minder succes voor jou is. Een les die Julia Cameron ook keer op keer herhaalt. Er is meer dan genoeg als je vertrouwt op je eigen creativiteit. 

  • Mijn favoriete zelfhulpboeken

    De laatste tijd voel ik veel yirah, goede angst,en dat heb ik te danken aan Tara Mohr. Onlangs doneerde ik al mijn zelfhulpboeken voor vrouwen aan het #FELbiebje in Leiden, maar Playing Big van Tara Mohr blijft op mijn boekenplank staan. Ik had het gezien wat betreft de ‘empowerment’ en ‘inspiratie’ voor vrouwen alleen. Ik wil geen powervrouw zijn en ook geen bosslady of een van de andere termen. Ik heb genoeg van dit soort boeken gelezen en het is mooi geweest.

    Terug naar Tara Mohr: dit is een van de zelfhulpboeken (of managementboeken) die mij wel op een productieve manier in mijn werk en creativiteit helpen. Ook in dit boek vind je hoofdstukken die thuishoren in een klassiek managementboek voor vrouwen: bijvoorbeeld over hoe je minder op kleine manier communiceert. Een aantal van haar concepten zijn blijven hangen sinds ik het boek de eerste keer las (inmiddels staat de teller op drie).  Zoals de meditatie om je toekomstige zelf te zien (als ankerpunt om je huidige leven in onverwachte richting te leiden), het onderscheid tussen goede angst (yirah) en zware angst (pachad) en haar methode om een leap te beginnen. Het idee om van een grote droom, een klein uitprobeersel van twee weken te definiëren, waar ook feedback van je doelgroep bij betrokken is.

    Een andere favoriet voor zelfontwikkeling is natuurlijk  Julia Camerons The Artist’s Way maar daar heb ik al genoeg over gezegd (zie mijn blog over de Morning Pages, en het concept reading deprivation week in mijn blog over mijn mini-sabbatical in 2020).

    Twee andere boeken die ik op mijn plank managementboeken tolereer, is als eerste Marie Kondo, The Life-Changing Magic of Tidying. Hoe ik haar zakelijk gebruik? Heel misschien heb ik wel eens een kantoor opgeruimd voordat ik er kon werken. Oké, dat heb ik gewoon gedaan en alle post-its verzameld in een mandje. Nu merk ik dat goed opruimen, en daarbij ook doneren en weggooien helend werkt voor mijn brein. Het is alsof de creativiteit daarna meer gaat stromen. Ook koop ik gericht dingen waar ik bij van wordt. Aangezien we met z’n allen meer thuis zijn, is dit een goede investering.

    En tot slot de bestseller GRIP van Rick Pastoor. Ik ben een van de 60.000 Nederlanders die de methodiek inmiddels als een werkbijbel zien. Vooral zijn rigoureuze methodiek voor agenda en takenlijst en het concept van de wekelijkse reflectie heb ik in mijn werkweek ingebouwd. Ook het stellen van realistische doelen en het opzoeken van een accountability partner zijn nuttige concepten. Ik weet niet of het een goed boek is, maar het is toepasbaar en daardoor verandert het direct iets in je week.  

    Verder houd ik mijn plank zelfhulpboeken zo klein mogelijk. Welke tips zou jij me willen meegeven? En ben je geïnspireerd door mijn tips? Koop de titels via je lokale boekhandel, of nog beter: leen van vrienden of van de bieb. Konmari proof.

  • Wat ik uit de Morning Pages haal

    Wat ik uit de Morning Pages haal

    Wist je dat ik elke ochtend een half uur eerder opsta en drie pagina’s volschrijf met de hand? En dit al een jaar volhoud? In juli 2020 ben ik begonnen met The Artist’s Way – de methodiek van Julia Cameron voor het hervinden van je creatieve productiviteit. Ik had niet verwacht dat ik het zo lang zou volhouden. En: dat deze Morning Pages mijn leven zouden veranderen. Goed, dat is overdreven maar de methodiek is een vast ankerpunt in mijn leven geworden. 

    Cameron schreef haar boek in eerste instantie voor geblokkeerde kunstenaars. Dat was voor mij ook het aanknopingspunt: ik wilde productiever zijn in het schrijven, met meer zelfvertrouwen creatief leven en meer richting geven aan mijn werk. De methodiek is overigens al dertig jaar een succes, vorig jaar is een prachtige nieuwe editie van het eerste boek verschenen.

    The Artist’s Way kent drie basistools: allereerst de Morning Pages, drie handgeschreven pagina’s over alles wat er maar in je opkomst. Deze zijn bedoeld om ’s ochtends alles uit je hoofd op papier te krijgen. Daarnaast zijn de Artist Dates een essentieel onderdeel, wekelijkse uitjes, alleen en zonder enig nut, met als enige doel je innerlijke kunstenaar te voeden. In de vervolgboeken formuleert Julia Cameron nog een derde tool: wandelen, voor rust en reflectie. Elk boek is opgezet als cursus van 12 weken met leeswerk en opdrachten, maar de basistools kun je altijd blijven gebruiken. 

    Terug naar het schrijven in de vroege ochtend. Elke dag dus drie A4 pagina’s met de hand. Ik gebruik de mooie hardcover boeken van Leuchtturm (materiaal is belangrijk!) of een schoolschrift van de Hema (een stuk goedkoper, en met mooie printjes!). Het aantal keer dat ik de routine heb overgeslagen in het afgelopen jaar, is op één hand te tellen. 

    In het schrijfproces gebeuren er allerlei dingen. De sleutel is om niet teveel na te denken. Morning Pages zijn vooral: free writing, filosoferen, analyseren, alles opschrijven wat in je opkomt. Toen ik begon dacht ik veel stukken te kunnen gebruiken voor mijn ‘echte schrijfwerk’. Soms is dat ook het geval en schrijf ik bijvoorbeeld een hele dialoog uit. Soms staan er in één schrift, maar een of twee fragmenten die ook daadwerkelijk gebruik. Het grootste deel gaat over werk, situaties, politiek, angsten en onzekerheden, mijn relatie, vraagstukken waar ik in mijn dagelijkse leven tegenaan loop, prioriteren van ambities, dingen die ik wil doen (van naar de kapper gaan tot een eigen onderneming beginnen). En vaak is het ook gewoon gewauwel op de vroege ochtend of gezeur. Volgens Julia Cameron: als je lang genoeg zeurt in de Morning Pages, moet je het vraagstuk op een gegeven moment in het echte leven wel gaan oplossen.

    Na een jaar heb ik een boekenplank vol met boekjes. Nadat een boekje vol is, laat ik deze ongeveer een maand liggen, daarna ga ik deze te lijf met markers. Met geel markeer ik de inzichten die op de vroege ochtend vanuit mijn binnenste kwamen opborrelen, met roze markeer ik acties en zet ik in mijn takenlijst (de Things app) of doelenlijst. Met blauw markeer ik passages die ik kan verwerken in mijn schrijfwerk, voor fictie, non-fictie of blogs. Let wel: met het meeste dat ik opgeschreven heb, doe ik verder nooit meer iets mee. 

    De Morning Pages zijn een vast ritueel in mijn leven geworden. Het afgelopen jaar heeft me zeker als schrijver veel gebracht, maar verrassend genoeg gaan de Morning Pages 95% van de tijd over compleet andere zaken. Ik analyseer situaties, denk plannen uit, schrijf alle aspecten van moeilijke vraagstukken uit, probeer te achterhalen wat de motivaties van mensen zijn. Ik merk dat het schrijven voor mijn werk, voor mijn politieke activiteiten en andere nevenactiviteiten van grote waarde is geweest. In het afgelopen jaar ben ik van baan veranderd, heb ik ervoor gekozen mij niet te kandideren voor een politieke functie, deed ik een redesign van mijn website, durfde ik mee te doen aan een schrijfwedstrijd en nog veel meer kleine en grote dingen. 

    En nee, dit is niet de aankondiging dat ik nu Morning Pages online coach word. Verre van, ik denk dat The Artist’s Way juist een individueel proces is. Wat ik wel kan doen, is je aanraden het een tijdje te proberen. De Morning Pages zijn de discipline, de gewoonte, maar de twee andere tools van Julia Cameron zijn net zo belangrijk en misschien nog wel moeilijker dan elke ochtend eerder opstaan om te schrijven.

  • Wat ik doe in een schrapsessie

    Vorig jaar was ik te gast bij de Gave Wijven podcast van Susannah Herman. Ik noemde twee lifehacks voor persoonlijke ontwikkeling. De eerste is mijn jaarlijkse sabbatical in Maastricht om te reflecteren en nieuwe inspiratie op te doen. De tweede is net zo belangrijk: de schrapsessie. Deze heb ik tot nu toe twee keer ingezet om radicaal ruimte te maken in mijn leven. De methode is simpel en kan binnen een uur al resultaat opleveren. Aan het einde van dit blog deel ik twee podcasts die me recent inspireerden en bevestigden dat ik niet de enige ben die bewust schrapt. 

    Stap 1: Maak eilandjes

    Neem wat post-its en zoek een muur of een raam in huis op. Definieer de ‘domeinen’ in jouw leven. Wat zijn de belangrijkste dingen waar jij tijd aan besteedt? Denk werk, hobby’s, opleiding, persoonlijke ontwikkeling, sport, nevenactiviteiten, politiek, vrijwilligerswerk etc. Schrijf de dingen op waar je enige vorm van moeite en planning in stopt. Een boek lezen op de bank hoef je dus niet op te schrijven, maar als je bijvoorbeeld een boekenclub hebt, schrijf die dan wel op. Schrijf per eilandje een post-it en plak deze op het raam of op de muur. Al best veel op de muur? Welkom in het leven van de gemiddelde millennial.

    Stap 2: Rollen en taken

    Schrijf per eilandje op wat jouw rollen en taken zijn. Schrijf ook eventueel processen of meetings op als die aanvoelen als een significante tijdsbesteding. Je zult merken dat sommige domeinen generiek blijven (bijv. Sport, daar plakte ik Yoga, Hardlopen en Zwemmen op) en anderen kunt opsplitsen in meerdere eilandjes (bijv. politiek werd Leids Els Borst Netwerk, Els Borst Netwerk en Route66 en daar definieerde ik dan ook weer taken en verantwoordelijkheden). Bijvoorbeeld bij het Leids Els Borst Netwerk schreef ik op: Voorzittersrol bij vergaderingen, Organisator van een event over de Provinciale Staten, bijhouden van het Twitter account. 

    Stap 3: Zien en voelen

    Alles compleet? Neem een stap terug en bekijk de muur. Er is een reden dat deze werkvorm jou aansprak en je dit blog bent gaan lezen. Blijkbaar heb je meer ruimte, richting of uitdaging nodig in je leven. Neem een stap terug en merk wat de zee aan eilandjes met je doet. Voel je je benauwd? Voelt het chaotisch? Of kun je er juist wat bij hebben?

    Stap 4: Quick fix

    Haal bij elk domein/eiland een post-it weg waar je direct mee gaat stoppen. Dit kunnen taken zijn die eigenlijk niet binnen je rol liggen. Hobby’s waar je geen tijd voor hebt. Of zaken die niet meer bijdragen aan je eigen ontwikkeling. Beloof aan jezelf dat je er deze week nog mee stopt. Na mijn eerste schrapsessie zegde ik mijn abonnement bij de yogastudio op, belde ik mijn intervisiebegeleider dat ik uit de groep zou stappen en legde ik het voorzitterschap van een jongerenclubje neer. En guess what? De wereld draaide door, mensen waren begripvol en ik bespaarde hier en daar ook nog wat geld. 

    Stap 5: Ruimte voor nieuwe dingen

    Alleen als je er mentaal aan toe bent. Schrijf op een andere kleur post-its activiteiten die je graag zou willen oppakken. Dit kunnen nieuwe taken zijn bij een van de eilandjes of iets heel nieuws! Kies er een paar waar je meteen mee aan de slag kunt, en bewaar een aantal om later uit te werken (bijvoorbeeld op een mini-sabbatical). 

    Luister deze podcasts als je meer wilt weten over stoppen met dingen, structuur aanbrengen in drukte of ruimte maken voor rust:

    Veel succes!